Duurzame sanering van het Blaasveldbroek: natuurherstel en asbestaanpak hand in hand

De asbestverontreiniging in het Blaasveldbroek gaat terug tot de vorige eeuw. Tot 1970 werd asbestafval afkomstig van het voormalige bedrijf Alfit gebruikt om ongeveer 2,5 kilometer aan paden en dijken in het vijvergebied op te hogen.

Doorheen de jaren groeiden bomen en struiken op deze dijken. Door hun oppervlakkige worteling in het asbesthoudende materiaal zijn de bomen gevoelig voor windval. Wanneer bomen omwaaien, kan asbesthoudend materiaal opnieuw bloot komen te liggen, wat het risico op blootstelling verhoogt en het beheer van het natuurgebied bemoeilijkt.

Om deze problematiek duurzaam aan te pakken, worden verschillende maatregelen uitgevoerd.

Eerst werd het volledige projectgebied ontbost. De bomen werden zorgvuldig verwijderd zodat de bestaande ondergrond niet werd verstoord.

Daarnaast werden enkele dijken met een beperkte ecologische waarde afgegraven. Het vrijgekomen asbesthoudende materiaal werd niet afgevoerd, maar veilig opgeborgen in een bestaande vijver. Deze vijver krijgt na afloop van de werken een nieuwe bestemming als rietveld, waardoor ook de natuurwaarde van het gebied wordt versterkt.

De overige dijken worden afgedekt met een beschermende laag van ongeveer 45 centimeter. Deze bestaat uit een egalisatielaag, een erosiemat en een afwerkingslaag die na de werken wordt ingezaaid. Zo wordt het asbest veilig ingekapseld en blijft het risico op blootstelling beperkt.

Om het waterbeheer in het gebied te verbeteren, worden bovendien verschillende hydraulische constructies geplaatst, waaronder een kantelstuw, in- en uitwateringsconstructies en verbindingen tussen de vijvers. Hierdoor kan het waterpeil in de toekomst beter worden gestuurd.

Een belangrijke duurzame keuze was het veilig inkapselen van het asbesthoudende materiaal op de site, in plaats van het af te voeren naar een externe verwerker. Hierdoor werden naar schatting ongeveer 250 transporten tussen het Blaasveldbroek en Mol vermeden. Naast de verminderde transportuitstoot werden ook de emissies die gepaard gaan met de verwerking van het afval uitgespaard.

Daarnaast werd tijdens de uitvoering voortdurend aandacht besteed aan efficiënter werken en het beperken van brandstofverbruik. Zo werd onder meer ingezet op:

• Het gebruik van rijplaten om onnodige weerstand en brandstofverbruik te beperken;
• Regelmatige controle van de bandenspanning van machines en voertuigen;
• Het vermijden van stationair draaien van motoren;
• Het gebruik van 100% groene elektriciteit voor de werfinstallaties.

De totale CO₂-uitstoot van het project bedraagt 245 ton CO₂-equivalent.

Het grootste deel van deze uitstoot is afkomstig van het brandstofverbruik van het zware werfmaterieel dat werd ingezet voor de saneringswerken. Transport vertegenwoordigt slechts een beperkt aandeel van de totale uitstoot. Dankzij het gebruik van volledig groene stroom was er geen CO₂-uitstoot verbonden aan het elektriciteitsverbruik op de werf.

Deze cijfers tonen aan dat de milieu-impact van dergelijke grootschalige saneringswerken vooral bepaald wordt door de inzet van machines op het terrein. Daarom blijft Aertssen inzetten op efficiënte werkmethodes en duurzame keuzes die de uitstoot waar mogelijk verder beperken.

Met dit project wordt niet alleen een historisch milieuprobleem aangepakt, maar wordt tegelijk geïnvesteerd in de toekomst van het Blaasveldbroek. Door asbest veilig te saneren, de natuurwaarde van het gebied te versterken en bewuste keuzes te maken op vlak van CO₂-reductie, draagt dit project bij aan een veiliger, duurzamer en klimaatrobuuster natuurgebied voor toekomstige generaties.